Kaszubi dbali o to, aby bogato udekorować choinkę, co miało zapewnić im dostatek w nadchodzącym roku

Joanna Surażyńska
Joanna Surażyńska
Muzeum we Wdzydzach
Z Kamilą Dombrowską, starszym asystentem muzealnym i Bartoszem Stachowiakiem, kierownikiem Działu Upowszechniania i Promocji w Muzeum - Kaszubskim Parku Etnograficznym we Wdzydzach

Jak dawniej wyglądał stół wigilijny na Kaszubach?
Wigilijny jadłospis zamożniejszych Kaszubów opierał się na rybach w przeróżnych postaciach. Na stołach pozostałych mieszkańców Kaszub posiłki były dużo skromniejsze. Popularnymi daniami na wigilijnych stołach były kluski z makiem, kapusta z grzybami oraz zupa z suszu owocowego. Ze słodyczy najczęściej pieczono orzechy ze startej marchwi.

Jak kiedyś Kaszubi ozdabiali domy na święta?

W zależności od okresu historycznego, znane są różne sposoby dekorowania domów w okresie świąt Bożego Narodzenia. W wielu chałupach umieszczano snopy słomy, które symbolizowały obfitość. Kaszubi wierzyli, że w ten sposób zapewnią sobie dobrobyt. W izbach zawieszano także pająki - przestrzenne konstrukcje wykonane ze słomy, bibuły i nici. Pojawienie się na Pomorzu choinki datuje się na połowę XIX w. Początkowo występowała wyłącznie w zamożnych mieszczańskich domach i bogatych dworach. W późniejszym okresie upowszechniła się również na wsiach. Choinkę chętnie przystrajano ręcznie wykonanymi dekoracjami: słomianymi i papierowymi łańcuchami, a następnie „anielskimi włosami”. Popularnymi ozdobami były również wycinane z opakowań serduszka oraz aniołki, a także ptaszki z papieru i bibuły. Często na drzewkach zawieszano również rajskie jabłuszka, cukierki i ciastka. Najpóźniej na choinkach pojawiły się bombki w kształcie mikołajów, aniołków, grzybków, sopelków, a także powszechnych obecnie okrągłych bombek. Tradycyjną ozdobą były również świeczki, które zastąpiono popularnymi lampkami elektrycznymi.

Czy wiadomo coś na temat prezentów?
W literaturze znajdujemy informacje o podarkach wręczanym dzieciom. Im rodzina była skromniejsza, tym skromniejsze były prezenty. Mogły to być wełniane skarpetki, proste drewniane zabawki i łakocie. Niekiedy dzieci musiały zadowolić się tzw. bunter tellerami, czyli talerzykami, na których układano cukierki, orzechy, ciastka i jabłka. Czasami dawano dzieciom słodycze z choinki, a czasami, niestety, nic.

Jakie były zwyczaje świąteczne, których dziś już się nie kultywuje?

Wielu Kaszubów podczas wigilijnej nocy otaczało zwierzęta szczególną uwagą. Nie tylko ze względu na to, że mówiły one ludzkim głosem, ale również z powodu przekonania, że poczęstowanie ich wigilijnymi potrawami lub opłatkiem sprawi, że zwierzęta będą się dobrze chowały.

Jakie przesądy i wróżby były związane z tym czasem?
Kaszubi dbali o to, aby bogato udekorować choinkę, co miało zapewnić im dostatek w nadchodzącym roku. Znany był także zwyczaj rzucenia na podłogę suchego grochu, które miało zapewnić mieszkańcom pomyślność w nadchodzącym roku. Poza tym w świątecznym okresie dbano również o drzewa, które obwiązywano powrozem bądź opukiwano siekierą, wierząc, że dzięki temu obfito obrodzą.

Będzie nowe święto państwowe?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie